Agrarisch Ondernemer 2009

Hart voor kazen en koeien

Sjaak en Karin van Veen,melkveehouders en kaasmakers in Zoeterwoude

Vee:
75 melkkoeien
55 stuks jongvee
Quotum:630.000 kilo
Areaal:46 hectare grasland
4 hectare mais

Kaasmakerij:
25.000 kilo kaas per jaar

Patent aanvragen op je eigen product. Dat is niet alledaags. Met de ontwikkeling van kaas in de vorm van een hart, tulp of een bedrijfslogo geven Sjaak en Karin van Veen een meerwaarde aan de melk die op het bedrijf wordt geproduceerd. In het educatiecentrum ontvangt het echtpaar bezoekers.

De verstedelijking in de Randstad vormt een bedreiging voor de landbouw in het gebied. Melkveehouders Sjaak (48) en Karin (47) van Veen uit Zoeterwoude vormen de bedreiging om naar een kans. "Er komen hier in het Groene Hart veel mensen recreëren uit de omringende steden. Dat biedt mogelijkheden voor de afzet van ons product en onze ontvangstruimte Zicht op Boeren", vertelt Sjaak van Veen.

De Van Veen's melken op een monumentale boerderij 75 koeien en hebben 46 hectare grasland in het veenweidegebied. Daarnaast houden zij 55 stuks jongvee in een potstal. "We hebben in 2004 een nieuwe jongveestal met machineberging en mestopslag gebouwd. We hebben gekozen voor een potstal voor het jongvee. De stalmest is beter voor de bodem dan drijfmest en bovendien is het beter voor het welzijn van de dieren", legt Sjaak van Veen uit. Hij werkt volgens kringlooplandbouw, waarbij met betere bemesting beter voer en daarmee gezondere koeien en melk worden nagestreefd. Naast het grasland heeft Van Veen 4 hectare mais bij een akkerbouwer, in ruil voor mest.
De melkproductie ligt op 8.500 liter per koe met een vetpercentage van 4,2 en 3,5 procent eiwit. Van Veen heeft een quotum van 630.000 kilo, dat deels aan Nemelco wordt geleverd. Daarnaast wordt op jaarbasis 25 ton kaas gemaakt op het bedrijf. De taken zijn duidelijk verdeeld: Sjaak doet de verzorging van het vee en Karin de kaasmakerij en de winkel. Samen ontvangen ze gasten in de educatieruimte.

De kaasmakerij maakt het bedrijf bijzonder. Toen de familie tien jaar geleden het bedrijf definitief van Sjaak's ouders overnam, werd er ook al kaas gemaakt. "Maar de productie was toen vooral voor de kaashandel. Een deel van de kaas werd al aan huis verkocht, maar het assortiment op dit gebied is fors uitgebreid", vertelt Karin.


In 2002 kwam Sjaak met het idee om een kaas te maken in de vorm van een hart. "We wonen hier in het Groene Hart en daar wilden we iets mee doen. Veel sectorgenoten dachten dat het niet mogelijk was om een kaas in een andere vorm te maken, maar na proberen bleek het toch te lukken." Vooral het ontwikkelen van de mal was niet eenvoudig. "In het begin konden we een kaasje per dag maken."
Het kaasje bleek een gat in de markt. "Door het bezoek van koningin Beatrix aan ons bedrijf in 2003 weten meer mensen ons te vinden", vertelt Van Veen. "We hebben de productie inmiddels fors opgeschroefd, maar het blijft een zeer arbeidsintensief product", zegt de melkveehouder. Vooral rond Valentijnsdag is de hartvormige kaas in trek.


Vorig jaar hebben de Van Veen's een nieuwe vorm ontwikkeld: de Goudse Tulpkaas. "Hiermee brengen we bijeen waar Nederland bekend om staat: tulpen en kaas", aldus Karin van Veen. Sjaak en Karin van Veen hebben patent aangevraagd en gekregen op het product. Per jaar wordt ongeveer 250.000 liter melk op het bedrijf verwerkt tot kaas. "De meeste kaas maken we in houten vaten in de vorm van zware kazen van 22 tot 23 kilo. Door het produceren van deze grotere kazen brengen ze meer op per kilo", legt de melkveehouder uit. Daarnaast worden er kazen van 16 kilo per stuk gemaakt.
Met het kaasmaken geeft het gezin een meerwaarde aan de melk. Een Goudse Hartkaas van een kilo kost 12 euro. Voor deze kaas is ongeveer 10 liter melk nodig.

Vorig jaar is het bedrijf uitgebreid met een ontvangstruimte waarin bezoekers uitleg kunnen krijgen over het boerenleven. Met een educatiefilm laten de ondernemers veel aspecten van het bedrijf zien, van de kaasproductie tot natuurbeheer. "Na een rondleiding over het bedrijf hebben veel mensen een nieuw zicht op de huidige boeren gekregen", vertelt Karin. Wekelijks ontvangt ze meerdere groepen of worden er vergaderingen gehouden.
"De huidige werkwijze past ons heel goed. Alle bedrijfsmiddelen worden op dit moment optimaal benut. De stal is vol, het grasland zorgt in combinatie met het maisland voor een passende hoeveelheid voer en de arbeid wordt optimaal benut. Als we de productie zouden willen uitbreiden, moeten we op alle vlakken uitbreiden. We kiezen niet voor schaalvergroting, maar voor verbreding. Het streven is meer toegevoegde waarde van de producten en diensten", zegt Van Veen.

Juryrapport

Sjaak en Karin van Veen uit Zoeterwoude zijn kaasmakers die met veel plezier hun bedrijf aan de buitenwereld tonen. Zij hebben een prachtig bedrijf aan de rand van het Groene Hart, in de nabijheid van de uitdijende Randstad. Zij zien de stedeling als consument natuurlijk, maar ook als burger die in toenemende mate belangstelling heeft voor het platteland. Op een creatieve manier weten zij hun bezoekers te boeien. Hun educatiecentrum en andere promotiemiddelen mogen gezien worden!

Doorlopend zoekt dit ondernemersechtpaar naar nieuwe afzetmogelijkheden voor zijn producten. De harten- en tulpkaas, beide met patent, getuigen daarvan. Ook doen ze zelf proeven met de verwerking van wei in speciale drankjes. De kans is groot dat binnenkort weiport van deze kaasboerderij op de markt komt.
Daarnaast is het knap hoe Sjaak en Karin van Veen hun weg weten te vinden in de markt van relatiegeschenken. Deze ondernemers fungeren als een prachtig uithangbord voor de Nederlandse land- en tuinbouw.